|
|
|
Roślinność i zwierzęta
|
Przeważająca część Gór Izerskich leży w piętrze
regla dolnego (400-1000 m), a jedynie niewielka część Wysokiego
Grzbietu obejmuje piętro regla górnego. W przeszłości rosły tu
naturalne lasy liściaste z dużym udziałem buka i jawora, a także
lasy mieszane. Zmiany klimatyczne, a przede wszystkim gospodarka
człowieka doprowadziły do niekorzystnych przekształceń w składzie
drzewostanu przez stopniową trzebież cenniejszych gatunków, głównie
liściastych.
W XIX w. na wielką skalę wprowadzono monokultury świerkowe, nie
zawsze dostosowane do lokalnych warunków glebowych i klimatycznych,
podatne natomiast na destrukcyjne działanie wiatrów, pożarów i
szkodników różnego rodzaju. W minionych latach szybki rozwój
przemysłu w ościennych obszarach NRD, Czechosłowacji i Polski, w tym
szczególnie rozwój energetyki opartej na spalaniu węgla brunatnego —
wywołały zwiększoną emisję szkodliwych gazów i pyłów. Przenoszone z
wiatrem i opadające w postaci „kwaśnych dreszczów" spowodowały
stopniowe obumieranie lasów na dużych obszarach, najpierw po stronie
czechosłowackiej, później po stronie polskiej. Proces ten przybrał
rozmiary klęski ekologicznej. Osłabione drzewostany od 1978 r.
zaatakowae zostały przez groźnego szkodnika — wskaźnicę
modrzewianeczkę zw. alpejską, a później przez korniki (m.in. kornika
drukarza). Drewno niszczonych lasów, stopniowo usuwane, obnaża stoki
górskie czyniąc podatnymi na erozję gleb. Długi czas upłynie, zanim
przyroda wsparta działaniem człowieka upora się ze skutkami
destrukcji środowiska! i miejmy nadzieje, powróci do naturalnego
stanu.
Nieliczne, zachowane w stanie zbliżonym do naturalnego zespoły leśne
Gór Izerskich spotkać można min. w rejonie Świeradowa-Zdroju,na
pn.stokach
Wysokiego Grzbietu, a także na Grzbiecie Kamieniom.
Są to przede wszystkim zespoły buczyn z bogatszym niż gdzie indziej
runem, w którym występuje min.szczyr trwały, marzanka wonna
,gajowiec żółty , fiołek leśny, przytulia hercyńska i lilia
złotogłów.
W zespołach świerczyn regla górnego występują niewielkie płaty
borówczysk z borówką czarną i bażyną czarną, z kępami śmiałka
pogiętego i darniowego. Nad potokami rośnie brzoza karpacka i
wjerzba śląska, a także tojad mocny, modrzyk górski, jaskier
platanolistny, rutewka orlikolistna i in. Na łąkach wyższych partii
gór spotkać można min. arcydzięgiel litwor, gęsiówkę Hallera,
goryczkę trojeściowawą, jastrzębca pomarańczowego, pięciornika
złotego, wszewłogę górską zawilca narcyzowego i in. Osobliwością są
torfowiska wysokie, wypełniające zaklęśnięcia podłoża skalnego lub
pokrywające zbocza jako torfowiska zawieszone. W bogatym składzie
gatunkowym roślin torfowiskowych
zwracają uwagę m.in. sosna błotna, brzoza karłowata, malina
moroszka, jałowiec halny, rosiczki, wełnianeczka darniowa i in.
Rzadkością i osobliwością jest mech świecący. Największe z
torfowisk, Torfowisko Izerskie, objęte jest ochroną rezerwatową.
Inny rezerwat, „Krokusy w Górzyńcu", chroni praktycznie jedyne w tej
części Sudetów stano¬ wisko tych roślin.
Skład gatunkowy fauny Gór Izerskich nie różni się niczym od fauny
pozostałych rejonów Sudetów. Z większych zwierząt spotkać można
jelenie i sarny, a w niższych partiach gór, bliżej upraw rolnych —
także dziki.
Pospolitym zwierzęciem jest lis i zając. Sporo także drobnych ssaków
górskich — ryjówek, norników i nornic. Z ptaków występują min.
głuszce i cietrzewie. Spotyka się pospolitego tu płochacza halnego,
siwerniaka, siewkę górską, kopciuszka, orzechówkę, drozda obłożnego,
krzyżodzioba świerkowego, dzięcioły i kilka innych gatunków. W
czystych ongiś wodach Kwisy żyła do pocz. XX w. skójka perłorodna.
co najmniej od XVI w. poławiana dla cennych pereł. Skorupiak ten
zaginął nie tylko wskutek trzebieży,ale i postępującego
zanieczyszczenia wód, a podjęte w 1965 r.próby restytucji tego
gatunku nie dały pozytywnych rezultatów.
|
|
|