Góry i Pogórze Izerskie

Pobiedna


POBIEDNA. Duża wieś nad Granicznikiem na Przedgórzu Izerskim, na granicy Gór Izerskich, tuż u stóp kopuły Smreka (1124 m). W wyniku prześladowań ewangelików w monarchii habsburskiej po pokoju westfalskim (1648) część z nich spod czeskiego Frydlantu i Novego Mesta pod Smrekiem została osadzona w dobrach Wiganda von Gersdorfa w pd. części Okręgu Kwisy. W 1650 powstała NowaSkiba, potem Czerniawa, w 1667 Wola Sokołowska (swą dawną nazwę Heller zyskała od określenia zajazdu, zarazem pierwszego domu — „Ostatni Grosz" — Letzter Heller), w 1678 Gierałtówek, w którym osiedlili się eksulanci (protestanccy uciekinierzy) z krzeszowskich dóbr klasztornych. Dla tak dużego zespołu nowych wsi rozpoczęto w 1661 budowę centralnego ośrodka między starymi Unięcicami a Ulickiem. Wspomniany Gersdorf wykupił te dobra trzy lata wcześniej. W 1666 gotowy był tzw. stary rynek i kościół. W rok później książę saski Jan Jerzy II wydał przewilej na prace górnicze w okolicy miejscowości i na doroczny targ. W 1671 urządzono nowy rynek, gdyż poprzedni już nie wystarczał. Dokładnej daty nadania praw miejskich nie znamy, ale w 1663 wymieniono nazwę osady w formie Meffersdorfer Stadtel (czyli Miasteczko, Meffersdorf to d. nazwa Unięcic). W 1669 wymieniono, sąd miejski, a w dziesięć lat potem pojawiła się nowa nazwa miejscowości — Wigandsthal (od imienia protektora). Już na początku jej istnienia miał miejsce poważny konflikt między eksulantami a Gersdorfem na tle nadanego przywileju, m.in. o warzenie piwa, który zdaniem mieszkańców naruszany był przez protektora. Niemal trzyletnią rebelią kierował Beniamin z Granicznej. Mimo postanowień Wyższego Urzędu w Budziszynie (któremu miasto podlegało jako położone na Łużycach Górnych), spór zakończył się dopiero po śmierci Wiganda (1686) porozumieniem z jego synem Krzysztofem Gottlobem. W tym czasie nastąpił żywszy rozwój gospodarczy (m.in. w 1676 Marcin Merkel otworzył farbiarnię), który trwał aż do końca XVIII w. Dużą renomą cieszyła się wówczas fabryka szklanych paciorków. Z kolei nastąpił poważny zastój, zwłaszcza po 1918 (położenie tuż przy granicy z Czechosłowacją, która odzyskała niepodległość i ograniczyła ruch przygraniczny). Prawa miejskie cofnięto w 1815. Pobiedna od 1823 stanowiła własność hr. Wiktora Amadeusza von Rothenburga. Oddziały 31 Armii radzieckiej zajęły ją bez walk 8.05.1945 — stąd obecna nazwa. Dziś skromna, spokojna miejscowość o charakterze wsi, w której znajdują się fabryki kotoniny (rozdrobnione włókna łodyg) i tkanin meblarskich.
Po 1945 włączono do Pobiednej dwie starsze wsie — Uniecice i Ulicko.

Copyright (c) InterPele  www.izery.eu
szklarskaporeba.info.pl | e-karkonosze.info | jakuszyce.info.pl | Noclegi | wszklarskiej.net | zachelmie.pl | e-szklarska.com | sciegny.pl | wkarpaczu.net.pl | swieradowzdroj.info.pl