Góry i Pogórze Izerskie

Góry Izerskie

Góry Izerskie tworzą zachodni człon Sudetów. Od wsch. i pd.-wsch. sąsiadują z Kotliną Jeleniogórską i Karkonoszami, od pd. i pd.-zach. poprzez dolinę Nysy Łużyckiej z Górami
Łużyckimi, a na pn. łączą się z Pogórzem Izerskim. Ich wsch. granicę stanowi obniżenie Zimnej Przełęczy (525 m), granica pd.-wsch. biegnie w górę doliny Kamiennej od Piechowic do Szklarskiej Poręby i Przełęczy Szklarskiej (886 m) i dalej na pd. wzdłuż Mielnicy, Mumiavy i Izery do Rokytnic nad Jizerou. Granica pd. przebiega umownie od Vysokeho nad Jizerou na zach. przez Penćin i Dlouhy Most do Liberca. Granicę zach. wyznacza uskok tektoniczny biegnący od Liberca na pn. przez Mnisek.
Stąd daląj na wschód przez Pobiedną, Krobicę Starym Traktem Handlowym Żytawsko-Jeleniogórskim przez Gierczyn i Przecznicę do Kwieciszowic i skrajem Kotliny Starej Kamienicy do Kromnowa u podnóża Zimnej Przełęczy.

Grzbiety i masywy Gór Izerskich mają na ogół przebieg równoleżnikowy. Charakteryzują je szerokie, miejscami wklęsłe, pokryte torfowiskami i często zalesione wierzchowiny z kopulastymi szczytami. Polska część Gór Izerskich obejmuje dwa równoległe do siebie, zbudowane w całości ze skał metamorficznych pasma: północne, niższe, zwane Grzbietem Kamienickim oraz południowe, wyższe zwane Wysokim Grzbietem. Rozdzielają je doliny: w części zach. Kwisy, płynącej tu Obniżeniem Świeradowa i w części wsch. Małej Kamiennej. Zwornikiem obu grzbietów jest przełęczowe siodło Rozdroża Izerskiego (767 m).

Wysoki Grzbiet zaczyna się na zach. kulminacją Smreka (1123 m), poprzez który łączy się z Vlaśskym hrebenem na terytorium Czech. Ku wsch. ponad zrównaną na poziomie ok. 1000 m wierzchowinę wznoszą się kolejno: Stóg Izerski (1107 m), Łużec (1035 m). Podmokła {1001 m) i wreszcie rozległy masyw Zielonej Kopy z kulminacją Gór Izerskich, Wysoką Kopą (1126 m). Od niej odchodzi na pd. szerokie rozczłonkowane ramię z Krogulcem (1001 m). Kozim Grzbietem (933 m) i Tkacką Górą (880 m). Granitowy masyw Krogulca opada łagodnie ku Przełęczy Szklarskiej. Na wsch. od Wysokiej Kopy Wysoki Grzbiet staje się wyraźnie węższy, a partie szczytowe bardziej skaliste. Wyróżniają się tu Izerskie Garby (1088 m). Zwalisko (1047 m) i Wysoki Kamień (1058 m). Dalej na wsch. Wysoki Grzbiet łagodnie opada ku Zbójeckim Skałom (686 m) w stronę Górzyńca.

Grzbiet Kamienicki zaczyna się na zach. wyniosłym szczytem Sępiej Góry (828 m) tuż nad Świeradowem Zdrojem, po czym biegnie ku wsch. przez Dłużec (867 m) i Kowalówkę (888 m), od której ku pn. odchodzi ramię zakończone Wygorzelem (518 m). Grzbiet Kamienicki dalej przez rozległą kopułę najwyższej Kamienicy (973 m) schodzi na Rozdroże Izerskie, za którym w postaci wyraźnego grzbietu ciągnie się poprzez Jastrzębiec (792 m) i szereg niższych kulminacji po płytką Babią Przełęcz (646 m), za którą wznosi się odosobniony Ciemniak (699 m) opadający poprzez Bobrowe Skały ku Zimnej Przełęczy (525 m).